Onderzoeksplicht van de gemeente bij een WMO aanvraag
Vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) moeten gemeenten hun inwoners ondersteunen in het zelfstandig blijven wonen en het meedoen in de maatschappij. De benamingen van de voorzieningen en het aanbod kan per gemeente verschillen. In de bijdrage Ondersteuning vanuit de Wmo. Wat is er mogelijk? Wordt ingegaan op de verschillende voorzieningen die vanuit de Wmo mogelijk zijn. Helaas zien wij bij JUROP dat dit niet alle gemeenten beseffen wat hun plichten zijn en wat het doen van onderzoek in het kader van de Wmo inhoudt. Om helderheid voor u te scheppen zal dit in deze bijdrage uiteen worden gezet.
Onderzoek begint na de melding
Na een melding moet de gemeente onderzoek doen naar de behoeftes en kenmerken van degene die de melding doet. De gemeente moet dit onderzoek binnen zes weken afronden waarna er een aanvraag voor een voorziening gedaan kan worden. Zie de bijdrage De melding en aanvraag binnen de Wmo en de Jeugdwet voor meer informatie over de termijnen waar de gemeente zich aan moet houden.
Waarom is onderzoek nodig?
Het belang van het onderzoek moet niet onderschat worden. De Wmo is namelijk gericht op het bieden van maatwerk en een voorziening dient te worden afgestemd op de behoefte van de persoon die de melding doet. Door het doen van onderzoek moet de gemeente de hulp en/of ondersteuning aan laten sluiten op de individuele behoefte van de persoon die de melding doet.
De stappen van het onderzoek
De hoogste bestuursrechter heeft uiteengezet waar een goed onderzoek aan moet voldoen. Het onderzoek moet minimaal de volgende stappen bevatten:
Stap 1: Het vaststellen van de hulpvraag
Na de melding is het aan de gemeente om te onderzoeken wat deze hulpvraag precies inhoudt. Wat zijn de beperkingen van de persoon die de melding heeft gedaan? Waar worden belemmeringen in ondervonden?
Stap 2: Vaststellen van de belemmeringen
Nadat de hulpvraag is vastgesteld, moet de gemeente vaststellen welke belemmeringen er door de persoon die de melding heeft gedaan worden ervaren. Deze belemmeringen dienen betrekking te hebben op de zelfredzaamheid en/of het deelnemen aan de samenleving.
Stap 3: Bepalen van benodigde ondersteuning
Wanneer de belemmeringen en de hulpvraag concreet in kaart zijn gebracht, dient de gemeente te bepalen welke specifieke ondersteuning er nodig is om de zelfredzaamheid of participatie van de melder te bevorderen en/of om de melder te helpen zich in de samenleving staande te houden.
Stap 4: Onderzoek naar eigen mogelijkheden en andere bronnen van hulp
Vervolgens dient onderzocht te worden gedaan naar de eigen mogelijkheden van de persoon die de melding heeft gedaan. Er dient in kaart te worden gebracht in hoeverre de eigen mogelijkheden, gebruikelijke hulp, mantelzorg en ondersteuning door andere personen uit het sociale netwerk de nodige hulp en ondersteuning kunnen bieden. Hier wordt ook beoordeeld of de algemene voorzieningen voldoende hulp en ondersteuning kunnen bieden.
Stap 5: Het vaststellen van de nodige compensatie
Als de eigen mogelijkheden in kaart zijn gebracht dient de gemeente te bepalen welke behoeften er nog zijn en door de gemeente gecompenseerd moeten worden. Hier wordt dus eigenlijk de zelfredzaamheid van de persoon die de melding heeft gedaan op de totale behoefte aan hulp en/of ondersteuning in mindering gebracht. Als er nog een behoefte overblijft dient de gemeente aan te geven hoe deze ingevuld moet worden.
Stap 6: inschakelen van deskundigen
Als de gemeente het in het kader van het onderzoek nodig is dat de gemeente een deskundige inschakelt om de benodigde gegevens te verkrijgen dan dient de gemeente dit te doen. Als er genoeg informatie is om de voorgaande stappen te doorlopen kan deze stap achterwege blijven.
De voorgenoemde stappen moeten door de gemeente in een verslag of rapportage worden vastgelegd en deze moeten aan de melder worden gestuurd. Aan de hand van dit document neemt de gemeente een beslissing.
De stappen moeten in deze volgorde worden uitgevoerd
Het is belangrijk dat de gemeente de stappen in de juiste volgorde uitvoert. Alleen dan is er sprake van een goed onderzoek en mag de gemeente haar besluit op het onderzoek baseren. Als de gemeente bijvoorbeeld als eerste de eigen mogelijkheden in kaart brengt zonder de belemmeringen vast te stellen is er geen sprake van een goed onderzoek. Voorkomen moet worden dat te makkelijk aangenomen wordt dat een persoon genoeg ondersteuning heeft zonder dat de ondersteuning en benodigde ondersteuning in kaart is gebracht.
Waarom is dit belangrijk?
Als de gemeente de stappen niet volgt en gewoonweg beslist zonder (goed)onderzoek, kan dit leiden tot besluiten waarbij mensen geen of niet de juiste hulp en/of ondersteuning krijgen. Het onderzoek is ervoor om te zorgen dat mensen de hulp en ondersteuning krijgen die ze écht nodig hebben.
Wat als de gemeente de stappen niet heeft gevolgd?
Wanneer er geen goed onderzoek plaats heeft gevonden is de kans heel groot dat de gemeente een verkeerd besluit neemt. Een aanvraag wordt bijvoorbeeld afgewezen er worden te weinig uren toegekend.
Als u het niet eens bent met het besluit van de gemeente kunt u tegen het besluit bezwaar maken. U moet dan binnen 6 weken na de verzenddatum van het besluit een bezwaarschrift indienen bij de gemeente.
In uw bezwaarschrift moet u in ieder geval vermelden:
- Een datum
- Een omschrijving van het besluit waar u bezwaar tegen maakt
- De redenen waarom u het niet eens bent met het besluit
- Uw naam, adres en handtekening
De gemeente zal dan uw bezwaar beoordelen en een nieuw besluit nemen. Als u het ook niet eens bent met dat nieuwe besluit, kunt u daartegen in beroep gaan bij de rechtbank.
Hoe kan JUROP mij helpen?
Bij het nemen van het besluit moet de gemeente zorgvuldig te werk gaan en zich aan veel wet- en regelgeving houden. De Wmo is vaak uitgewerkt in verordeningen en nadere regelgeving die weer per gemeente kan verschillen. De verschillende regels en voorwaarden maakt een bezwaarprocedure onoverzichtelijk en complex. JUROP heeft veel ervaring met het maken van bezwaar en kan u stap voor stap begeleiden.
Is uw aanvraag afgewezen of wilt u bespreken hoe JUROP u kan helpen? Neem dan contact op via de check, laat een terugbelverzoek achter of stuur een email naar info@jurop.nl.
Zie voor meer informatie over de Wmo:
