Binnen de Jeugdwet kom je regelmatig de termen ‘eigen mogelijkheden’ en ‘probleemoplossend vermogen’ tegen. Maar wat betekenen deze begrippen precies, hoe beoordeelt de gemeente dit en wat kun je doen als jeugdhulp wordt geweigerd of beperkt? In dit artikel legt JUROP uit waar je op moet letten bij een aanvraag om jeugdhulp, bezwaar tegen een besluit van de gemeente en de beoordeling van eigen kracht.

Eigen mogelijkheden en probleemoplossend vermogen in de Jeugdwet

‘Eigen mogelijkheden’ zijn de acties en oplossingen die jij, je ouders, verzorgers en je sociale netwerk – zoals familie, vrienden of buren – zelf kunnen inzetten om problemen aan te pakken of jou te ondersteunen. Dit houdt in:

• De vaardigheden en krachten van jou en je gezin, zoals zelfstandigheid en sociale vaardigheden.
• De hulp die je ouders of gezinsleden jou kunnen bieden, bijvoorbeeld bij dagelijkse zorgtaken.
• De steun uit je omgeving, zoals burenhulp of betrokkenheid van school.

Wat zijn ‘jouw eigen mogelijkheden’ volgens de Jeugdwet?

‘Probleemoplossend vermogen’ gaat over hoe goed jij en je ouders problemen herkennen, begrijpen en zelfstandig oplossen. Dit is essentieel als je jeugdhulp wilt aanvragen via de Jeugdwet. Het betekent onder andere:

• Zelf signaleren wat er aan de hand is, bijvoorbeeld emotionele problemen of gedragsissues.
• Zelf, of samen met je netwerk, tot een oplossing komen, bijvoorbeeld door te overleggen met school of familie.
• Inzien wanneer extra hulp nodig is, zodat je op tijd ondersteuning kunt zoeken.

Voorbeeld eigen mogelijkheden: Heb je moeite met je huiswerk? Dan kun je eerst hulp vragen aan een ouder, broer of zus, voordat je professionele ondersteuning zoekt. Dit sluit aan bij het uitgangspunt van de Jeugdwet om eerst je eigen netwerk in te schakelen.

Wat is ‘probleemoplossend vermogen’ en waarom is het belangrijk?

De Jeugdwet legt de nadruk op wat jij en je omgeving zelf kunnen bereiken. Pas als jouw eigen mogelijkheden en probleemoplossend vermogen niet voldoende blijken, wordt professionele jeugdhulp ingezet. Dit principe heet ‘eigen kracht’. Door eerst je eigen netwerk en zelfredzaamheid te benutten, word je gestimuleerd om zelfstandig te handelen en wordt onnodige zorg voorkomen.

Voorbeeld probleemoplossend vermogen: Merk je als ouder dat je kind gepest wordt? Dan kun je eerst contact zoeken met school of advies vragen aan andere ouders, voordat je professionele jeugdhulp aanvraagt. Zo maak je optimaal gebruik van je netwerk.

Hoe beoordeelt de gemeente jouw eigen mogelijkheden?

De gemeente onderzoekt samen met jou en je gezin welke oplossingen en hulpbronnen er zijn. Ze kijken bijvoorbeeld naar:

• De draagkracht van jou en je ouders, zoals jullie fysieke en mentale gezondheid.
• De gezinssituatie en de ernst van de problemen, bijvoorbeeld langdurige stress of een complexe gezinssituatie.
   

De gemeente moet zorgvuldig onderzoeken en duidelijk motiveren waarom jouw eigen mogelijkheden en probleemoplossend vermogen wel of niet voldoende zijn. Daarbij mag een aanvraag om jeugdhulp niet worden afgewezen enkel omdat ouders de hulp theoretisch zouden kunnen betalen. De beoordeling moet gaan over passende, haalbare en verantwoorde ondersteuning voor het kind en het gezin.

Praktijkvoorbeelden: gebruikelijke hulp en bovengebruikelijke hulp

• Gebruikelijke hulp: Hulp die ouders vanzelfsprekend bieden, zoals eten klaarmaken of helpen met aankleden, valt onder eigen mogelijkheden.
• Bovengebruikelijke hulp: Is meer hulp nodig dan normaal – bijvoorbeeld bij ernstige gedragsproblemen – dan kunnen de eigen mogelijkheden tekortschieten en is jeugdhulp gerechtvaardigd.

Hulp van JUROP bij bezwaar tegen een besluit over jeugdhulp

JUROP helpt ouders en jongeren bij conflicten met gemeenten over jeugdhulp, bezwaarprocedures en besluiten op grond van de Jeugdwet. Je krijgt duidelijke juridische hulp, praktische uitleg over je kansen en een vast aanspreekpunt. Heeft de gemeente jeugdhulp geweigerd of vindt de gemeente dat jouw eigen mogelijkheden voldoende zijn? Start dan de gratis check, laat een terugbelverzoek achter of neem contact op via het contactformulier. Dan kijkt JUROP met je mee of bezwaar maken zinvol is.

Veelgestelde vragen over eigen mogelijkheden en jeugdhulp

Mag de gemeente mijn aanvraag jeugdhulp afwijzen omdat mijn netwerk kan helpen?
Ja, de gemeente mag onderzoeken welke hulp uit het eigen netwerk mogelijk is. Maar zij moet zorgvuldig beoordelen of die hulp ook echt passend, haalbaar en verantwoord is.
 

Wat als ouders de hulp niet kunnen volhouden?
Dan moet de gemeente kijken naar de draagkracht en draaglast van het gezin. Als de hulp te zwaar wordt of niet langer verantwoord is, kan professionele jeugdhulp nodig zijn.

Kan ik bezwaar maken tegen een besluit over jeugdhulp?
Ja. Als de gemeente jeugdhulp weigert of te weinig hulp toekent, kun je meestal binnen zes weken bezwaar maken. Wacht daarom niet te lang met het laten beoordelen van het besluit.

Kan JUROP helpen bij bezwaar tegen de gemeente?
Ja. JUROP kan beoordelen of bezwaar zinvol is en kan helpen bij het opstellen van een bezwaarschrift of verdere juridische stappen.