Bij JUROP krijgen wij vaak vragen over het onderzoek dat de gemeente naar aanleiding van een melding dient uit te voeren. In deze bijdrage wordt dieper op het onderzoek ingegaan en komen de eisen die hier aan gesteld worden aan bod.

Wat is een wmo onderzoek?

Vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) moeten gemeenten hun inwoners ondersteunen in het zelfstandig blijven wonen en het meedoen in de maatschappij. De benamingen van de verschillende voorzieningen en het aanbod kunnen per gemeente verschillen. Wat niet verschilt, is dat gemeenten de situatie van de persoon die een melding doet goed moeten onderzoeken.

Het onderzoek begint na de melding

Na een melding moet de gemeente onderzoeken op welke gebieden ondersteuning nodig is en wat de kenmerken zijn van degene die de melding doet. De gemeente moet dit onderzoek binnen zes weken afronden waarna er een aanvraag voor een voorziening gedaan kan worden.

Waarom is onderzoek nodig?

Het belang van het onderzoek moet niet onderschat worden. De Wmo is namelijk gericht op het bieden van maatwerk. Dit houdt in dat per persoon bekeken moet worden wat de persoon zelf kan en waar ondersteuning nodig is. Bij het onderzoek moeten dus de persoonlijke kenmerken van degene die de melding doet in kaart worden gebracht. Omdat geen enkel persoon hetzelfde is, bestaat er ook geen standaard onderzoek.

De stappen van het onderzoek

De hoogste bestuursrechter van Nederland, de Centrale Raad van Beroep, heeft uiteengezet waar het onderzoek van de gemeente aan moet voldoen. Het onderzoek moet minimaal de volgende stappen bevatten:

Stap 1: Het vaststellen van de hulpvraag

Na de melding is het aan de gemeente om te onderzoeken wat deze hulpvraag precies inhoudt. Wat zijn de beperkingen van de persoon die de melding heeft gedaan? Waar worden belemmeringen in ondervonden?

Stap 2: Vaststellen van de belemmeringen

Nadat de hulpvraag is vastgesteld, moet de gemeente vaststellen welke belemmeringen er door de persoon die de melding heeft gedaan worden ervaren. Deze belemmeringen dienen betrekking te hebben op de zelfredzaamheid en/of het deelnemen aan de samenleving. Dit is bijvoorbeeld wanneer u ondersteuning nodig hebt bij het huishouden.

Stap 3: Bepalen van benodigde ondersteuning

Wanneer de belemmeringen en de hulpvraag concreet in kaart zijn gebracht, dient de gemeente te bepalen welke specifieke ondersteuning er nodig is om de zelfredzaamheid of participatie van de melder te bevorderen en/of om de melder te helpen zich in de samenleving staande te houden.

Stap 4: Onderzoek naar eigen mogelijkheden en andere bronnen van hulp

Vervolgens dient onderzoek te worden gedaan naar de eigen mogelijkheden van de persoon die de melding heeft gedaan. Er dient in kaart te worden gebracht in hoeverre de eigen mogelijkheden, gebruikelijke hulp, mantelzorg en ondersteuning door andere personen uit het sociale netwerk de nodige hulp en ondersteuning kunnen bieden. Hier wordt ook beoordeeld of de algemene voorzieningen voldoende hulp en ondersteuning kunnen bieden.

Stap 5: Het vaststellen van de nodige compensatie

Als de eigen mogelijkheden in kaart zijn gebracht dient de gemeente te bepalen welke behoeften er nog zijn en door de gemeente gecompenseerd moeten worden. Hier wordt dus eigenlijk de zelfredzaamheid van de persoon die de melding heeft gedaan op de totale behoefte aan hulp en/of ondersteuning in mindering gebracht. Als er nog ondersteuning nodig blijft dient de gemeente aan te geven hoe deze ingevuld moet worden.

Stap 6: inschakelen van deskundigen

Als het in het kader van het onderzoek nodig is dat de gemeente een deskundige inschakelt om de benodigde gegevens en inzichten te verkrijgen dan dient de gemeente dit te doen. Soms is er genoeg informatie en kan deze stap achterwege blijven.

De voorgenoemde stappen moeten door de gemeente in een verslag of rapportage worden vastgelegd en deze moeten aan de melder worden gestuurd. Degene die de melding heeft gedaan, heeft dan de gelegenheid om opmerkingen te plaatsen en verbeteringen voor te stellen. Het bij de verbeteringen wel te gaan om feitelijke onjuistheden die in het rapport staan. Als u het bijvoorbeeld niet eens bent met de conclusie van het rapport dan kunt u het rapport tekenen voor gezien. Daarmee geeft u niet aan dat u het eens bent met de uitkomst maar enkel dat u het rapport ontvangen en gelezen heeft. Het is belangrijk dat het rapport wel aan de gemeente wordt toegezonden omdat de gemeente op basis van het rapport een besluit neemt. Als u het niet eens bent met het besluit dan kunt u daartegen in bezwaar gaan.

De stappen moeten in deze volgorde worden uitgevoerd

Het is belangrijk dat de gemeente de stappen in de juiste volgorde uitvoert. Alleen dan is er sprake van een goed onderzoek en mag de gemeente haar besluit op het onderzoek baseren. Als de gemeente bijvoorbeeld als eerste de eigen mogelijkheden in kaart brengt zonder de belemmeringen vast te stellen, is er geen sprake van een goed onderzoek. Voorkomen moet worden dat te makkelijk aangenomen wordt dat een persoon genoeg ondersteuning heeft zonder dat de ondersteuning en benodigde ondersteuning in kaart is gebracht.

Waarom is dit belangrijk?

Als de gemeente de stappen niet volgt en gewoonweg beslist zonder (goed)onderzoek, kan dit leiden tot besluiten waarbij mensen geen of niet de juiste hulp en/of ondersteuning krijgen. Het onderzoek is ervoor om te zorgen dat mensen de hulp en ondersteuning krijgen die ze nodig hebben.

Wat als de gemeente de stappen niet heeft gevolgd?

Wanneer er geen goed onderzoek plaats heeft gevonden is de kans heel groot dat de gemeente een verkeerd besluit neemt. Een aanvraag wordt bijvoorbeeld afgewezen of er worden te weinig uren toegekend.

Als u het niet eens bent met het besluit van de gemeente kunt u tegen het besluit bezwaar maken. U moet dan binnen 6 weken na de verzenddatum van het besluit een bezwaarschrift indienen bij de gemeente.

jurop kan u bijstaan

Uit het voorgaande blijkt dat het onderzoek door de gemeente aan veel eisen moet voldoen. Als u vragen heeft of een besluit van de gemeente heeft ontvangen kan jurop u bijstaan met advies of juridische bijstand bij procedures.

Neem contact op via het contactformulier, laat een terugbelverzoek achter of stuur een email naar info@jurop.nl.